• سه شنبه 15ام ارديبهشت 1405
• 146

تعیین صلاحیت های حرفه ای

عنوان طرح

طرح جامع اعتباربخشی گواهینامه های صلاحیت حرفه ای براساس استانداردEQF  (چارچوب صلاحیت های ملی) با معیار بین المللی و راهبردهای شناخت، اعتبارسنجی و اعتباربخشی (RVA) یادگیری های مادام العمر و آموزش های غیر رسمی

پیشینه طرح

در سال های 2004 الی 2005 ، کنفرانس عمومی آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) هدایت سازمان یادگیری مادام العمر (UIL) یونسکو را با وظیفه انجام و انتشار تحقیق در مورد شناخت، اعتبارسنجی و اعتباربخشی (RVA) یادگیری غیررسمی و خصوصی در مقیاس بین المللی به عهده گرفت. از آن زمان UIL به دانش کلی RVA و درک روش های RVA کمک کرده است.

علاوه بر این،UIL با کمیسیون ملی فرانسه در سازماندهی دو سمینار بین المللی

در مورد «شناخت یادگیری تجربی: تجزیه و تحلیل بین المللی در پاریس (2005) »

در زمینه « چشم انداز توسعه در کشور های آفریقایی» در Servres  ) برای یونسکو همکاری داشته است. برگزاری دو سمینار یاد شده علاقه شدیدی در میان کشورهای عضو در به اشتراک گذاری تجربه و ایجاد چارچوب برای RVA یادگیری غیر رسمی و خصوصی را موجب گردیدند.

تصویب چارچوب Belem توسط ششمین کنفرانس بین المللی آموزش بزرگسالان (CONFINTEA VI) در دسامبر 2009، نیز اهمیت اصول یادگیری مادام العمر را در حل چالش های جهانی مورد توجه قرار داده است. همچنین این مهم  به طور ویژه ای چگونگی ساخت یا بهبود ساختارها و سازوکارهای شناخت تمامی اشکال یادگیری را توصیف نمود.

در این زمینه، UIL با همکاری مرکز اعتبارسنجی پیش از آموزش در دانشکده علوم کاربردی اینهالند هلند و در همکاری با کمیسیون ملی یونسکو، یک کنفرانس بین المللی در تاریخ ماه مارس سال 2010 در زمینه «پیوند روشهای شناختن چارچوب های کیفی - تحقیقات مشترک بین شمال و جنوب » برگزار نمود. هدف از کنفرانس این بود که : درک بهتری از مسائل مربوط به سیاست و عمل پیرامون شناسایی، اعتبارسنجی و اعتباربخشی یادگیری غیررسمی و خصوصی (RVA)، با تمرکز ویژه بر ارتباط با چارچوبهای کیفی در حوزه های متنوع ملی صورت گیرد.

نتیجه این کنفرانس، افزایش دانش جامع در مورد روش های شناخت ملی و بین المللی و چارچوب های کیفی بود. این پیکره از دانش باید با هدف نزدیک کردن کشورهای شمال و جنوب در یک جامعه یادگیرنده، میان کشورهای عضو به اشتراک گذاشته شود. کنفرانس یاد شده به منظور بررسی پیشرفت های موجود و برجسته سازی تجربیات خاص و موفقیت آمیز در کشورهای شرکت کننده برنامه ریزی شد. به این ترتیب، کنفرانس مذکور با هدف ایجاد یک فرآیند یادگیری متقابل، بر اساس یک رویکرد خوشبینانه «نیمه پر لیوان» بجای رویکرد های منفی آغاز به کار نمود. به عبارت دیگر، ما باید بیشتر از آنچه که گاهی می فهمیم یاد بگیریم.

اهداف اصلی این طرح  شامل:

1. افزایش مشارکت و موفقیت، به خصوص شاغلین حوزه های فنی و مهارتی
2. کمک به متقاضیان برای دسترسی آسان به آموزش‌های فنی و حرفه ای و انواع آموزشهای کوتاه مدت و مهارت آموزی
3. بهبود ارزش و وجه آموزش‌های فنی و حرفه ای برای دسترسی به زمینه‌های اشتغال بیشترو بازآفرینی مهارتها
4. برداشتن گام‌های مثبت در راه افزایش مشارکت در راستای بهبود کیفیت و بهره وری  بالاتر در سطح  ملی
5. سرمایه‌گذاری برای ایجاد سازمان‌های ارائه دهنده دوره‌های آموزشی ‌مادام‌العمر

توانمند سازی سازمان‌ها و موسسات آموزشی برای همکاری با صنایع مختلف در راستای افزایش نوآوری و توسعه مهارتی  کشور-افزایش بهره وری و راند مان کاری مخاطبین طرح الزامات  دولت  برای  اجرای طراحی چارچوب صلاحیت حرفه‌ای

طراحی چارچوب صلاحیت حرفه‌ای باید مبتنی بر شایستگی‌های حرفه‌ای شامل شایستگی‌های فنی، غیرفنی از قبیل اخلاق حرفه‌ای و شایستگی‌های عمومی باشد. شایستگی‌های حرفه‌ای باید بر اساس مجموعه‌ای منسجم از دانش، مهارت و نگرش مبتنی بر فعایت ها و مهارت های خاص درون حرف گوناگون تدوین گردد. این طراحی باید تا بالاترین سطوح با توجه به نوع مشاغل و حِرَف و منطبق با نظام طبقه‌بندی مشاغل و حِرَف کشور انجام شود. که در این زمینه در راستای تحقق اهداف مورد نظر، توجه به نکات ذیل نیز از اهمیت خاصی برخوردار است.

1. دانش و توانایی های مورد نیاز برای انجام یک کار خاص در هر سرویس یا بخش تولیدی،
2. شایستگی های اجتماعی، شامل : توانایی ایجاد ارتباط معتبر با دیگران، کار در تیم ها و ایجاد شبکه های اجتماعی
3. نگرش ها شامل توانایی دستیابی به اهداف، اعتماد به نفس، انعطاف پذیری، انگیزش و توانایی نبرد برای باورها
4. شایستگی های معنوی یعنی توانایی ایجاد ایده های جدید و ابتکارات، و.......
5. شایستگی های اخلاقی، شامل ارزش های اصلی که به تشخیص و تمایز میان حق و باطل (درست و نادرست) کمک می کند.
6. کدگذاری حِرَف و مشاغل  باید به تناسب  بر اساس آخرین نظام  ملی یا بین‌المللی طبقه‌بندی مشاغل و حِرَف انجام گیرد.
7. توسعه حرفه‌ای در چارچوب صلاحیت حرفه‌ای ملی باید زمینه تحرک‌پذیری افقی و عمودی در گروه های بزرگ شغلی را تا سطوح بالا فراهم آورد و سنجش یادگیری مادام‌ العمر را امکان ‌پذیرکند.
8. تدوین و تصویب استاندارد‌های آموزش، ارزشیابی و شایستگی حرفه باید براساس چارچوب صلاحیت حرفه‌ای ملی انجام شود.
9. مدارک و گواهینامه‌ها در نظام آموزش و تربیت فنی، حرفه‌ای و مهارتی باید مبتنی بر چارچوب صلاحیت حرفه‌ای ملی اعطاء گردد.
10. فرآیند انجام کلیه فعالیتها با رعایت ضوابط و مقررات مصوب از جمله : مصوبه هیات محترم وزیران و سایر اسناد بالادستی از جمله استانداردهای پذیرفته شده جهانی دنبال خواهد شد.

سطوح صلاحیت حرفه‌ای ملی هشت سطح است، که عبارت است از :
1- سطح کارگر ساده
2- سطح کارگر ماهر
3- سطح کمک کاردان حرفه‌ای از قبیل: کمک تکنسین
4- سطح کاردان حرفه‌ای از قبیل: تکنسین 
5- سطح کاردان ارشد حرفه‌ای از قبیل: کمک مهندس
6- سطح کارشناس حرفه‌ای از قبیل: مهندس حرفه‌ای
7- سطح کارشناس ارشد حرفه‌ای از قبیل: مهندس ارشد حرفه‌ای
8- سطح دکترای حرفه‌ای

دریافقت کنندگان مدرک صلاحیت های حرفه ای از کلیه مزایای قانونی قابل اعطادر حوزه های مختلف فعالیتی بهره مند خواهند شد.

مسیرهای آموزش در چارچوب ملی صلاحیت

پارادایم جدید توسعه مهارت ها شامل چندین مسیر آموزشی است که در یک چارچوب ملی صلاحیت گنجانده شده است. ارائه آموزش مبتنی بر مدرسه، یک بخش حیاتی این پارادایم است. علاوه بر این، آموزش متناوب و آموزش دوره کارآموزی نیز در آن گنجانده شده است. مهارت هایی که به شکل غیر رسمی و خصوصی به دست آمده اند، باید به رسمیت شناخته شوند. نهایتا، باید ادغام در بازار کار و حرفه ای شدن، صورت گیرد.

با توجه به اهمیت بخش خصوصی در ایران ، اولویت اصلی، تغییر به چارچوبی برای به رسمیت شناختن و اعتبار سنجی تمام انواع مهارت ها و تجارب کاری در چارچوب ملی صلاحیت است که شامل چندین مسیر آموزشی می باشد.

تنظیم کننده:

مهدی محمودی – بخش اول ( اقتباس از طرح دکتر حسین چناری)