• يکشنبه 13ام مهر 1404
• 2486

دوره مهارتی خبرگی طب مکمل

طب مکمل چیست

بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت (WHO)، طب مکمل به دانش، مهارت و عملکردهایی بر اساس تئوری، عقاید و تجربیات بومی فرهنگهای مختلف اطلاق میشود که با هدف حفظ سلامتی، پیشگیری، تشخیص، بهبود و درمان بیماریهای جسمی و روحی بکار گرفته میشوند.

برای هزاران سال انسان‌ها از نواحی مختلف گیاهان یا مشتقات بدن حیوانات برای درمان مشکلات سلامتی خود استفاده کرده‌اند. در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه، حدود ۷۰-۹۰ درصد مردم همچنان از انواع مختلف توصیه‌های سنتی به عنوان درمان اولیه استفاده می‌کنند. طب مکمل در بعضی مناطق از پشتوانه جامع حاوی مطالعات پژوهشی و اسناد علمی تئوری و عملی برخوردار است. در حالی که در نواحی دیگر این دانش به تدریج از نسل به نسل دیگر کمرنگ شده و تا حد نقل و قول‌های شفاهی تنزل یافته است. از آنجایی که یک سوم افراد در جوامع مختلف امکان دسترسی به داروهای مدرن را ندارند، ارائه شیوه‌های درمانی سنتی و جایگزین ایمن و مطمئن می‌تواند راهی برای افزایش دسترسی به خدمات بهداشتی و سلامتی فراهم کند. از اینرو در بعضی مناطق از دنیا، اقوام مختلف در حال بازگشت به اصول و آموزه‌های سنتی و بومی خود هستند.

در حال حاضر، بیش از ۱۰۰ کشور سازوکارهایی برای داروهای گیاهی دارند. اما شیوه‌های طب مکمل در کشورها و نواحی مختلف دنیا با توجه به تفاوت‌های فرهنگی، تاریخی، منش و فلسفه فردی جوامع با یکدیگر متفاوت است. از جمله انواع رایج طب مکمل در دنیا می‌توان به طب مکمل چینی، هندی، آفریقایی و طب مکمل ایرانی اشاره کرد. طب مکمل در بسیاری از کشورها با اصطلاح طب جایگزین یا مکمل شناخته می‌شود. این در حالی است که در بعضی کشورها طب مکمل یا جایگزین تا حدودی تعریف متفاوتی داشته و به مجموعه گسترده از اقدامات مراقبتی و بهداشتی اطلاق می‌شود که لزوما ممکن است جزوی از سنت خود آن جامعه نبوده و هنوز با سیستم مراقبت سلامت آن ادغام نشده است.

طب مکمل ایرانی

طب مکمل ایرانی شامل مجموعه‌ای از تمام دانش و دستورالعمل‌هایی است که از زمان باستان (از حدود ۸۰۰۰ سال پیش از میلاد) تا کنون در ایران برای تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری بکار برده می‌شده است. طب مکمل ایران از دو شاخه اصلی تئوری (که در مورد وضعیت و تغییرات بدن انسان و علل و نشانه‌های سلامتی و بیماری بحث می‌کند) و عملی (دانش چگونگی حفظ سلامتی و چگونگی بازگرداندن آن پس از بروز بیماری‌ها) تشکیل می‌شود.

در طب مکمل ایرانی، عملکردهای فیزیولوژیک بدن بر مبنای هفت فاکتور سنجیده می‌شوند که عبارتند از: عناصر (ارکان)، مزاج، اخلاط، ارگان (اعضا)، ارواح، قوا و عملکرد (افعال).

در طب مکمل ایرانی توجه اصلی بر پیشگیری از بیماری است تا درمان آن. بر این اساس شش فاکتور مهم و ضروری برای حفظ سلامتی در طب مکمل ایرانی عبارتند از: هوا، نوشیدنی و غذا، خواب و بیداری، تخلیه و نگهداری، تحرک فیزیک و آرامش، فعالیت ذهنی و آرامش روحی.

در طب مکمل ایران علت اغلب بیماری‌ها ناشی از برهم خوردن تعادل اخلاط و مزاج است. لذا درمان یا تجویز دارو نیز عمدتا با هدف بازگرداندن این تعادل از طریق استفاده از مزاج‌های متضاد آن پایه‌ریزی می‌شود. مثلا اگر بیماری در اثر سردی طبع ایجاد شده باشد، درمان آن از طریق تجویز موادی با طبع گرم صورت می‌گیرد.

طب مکمل در زندگی روزمره توسعه دارو‌های مدرن مستلزم سال‌ها کار تحقیقاتی و خطوط تولید پیشرفته است که عموما منجربه هزینه بالای تمام شده محصول دارویی می‌شوند. این درحالی است که استفاده نادرست از داروهای مدرن، مثلا آنتی‌بیوتیک‌ها ضمن ایجاد مقاومت دارویی و ضرورت توسعه داروهای جدیدتر، به علت فرایندهای ساخت شیمیایی (که همواره راندمان و خلوص ۱۰۰درصد ندارند) معمولا همراه با ترکیبات ناخواسته و در نتیجه عوارض جانبی هستند. این در حالی است که در طب مکمل همواره از موادی طبیعی و نه سنتزی استفاده می‌شود، لذا از نظر هزینه و عوارض جانبی به صرفه‌تر و ایمن‌تر هستند.

یکی از جنبه‌های بسیار رایج در طب مکمل استفاده از گیاهانی با خواص دارویی است. استفاده از این گیاهان در زندگی روزمره تا حدی تاثیرگذار است که حتی برای درمان بیماری‌های صعب‌العلاج نیز می‌توان به آنها امید داشت. تقریبا یک چهارم داروهای مدرن امروزه در اصل منشاء طبیعی دارند که پیش‌تر از آنها در طب مکمل نیز استفاده ‌شده است. همچنین از حدود ۱۲۱ داروی مختلف مورد استفاده در درمان سرطان، ۹۰ مورد آنها از گیاهان مشتق شده‌اند. در این مورد می‌توان به عصاره آرتمیسینین (گندواش یا درمنه) اشاره کرده که برای درمان مالاریا و همچنین سرطان بکاربرده می‌شود. اهمیت درمانی این گیاه در حدی بوده که برای یابنده آن جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی را در سال ۲۰۱۵ به ارمغان آورد. این جایزه با یابنده avermectin که اتفاقا آن نیز منشاء طبیعی دارد (اسخراج شده از نوعی میکروارگانیسم موجود در خاک) به اشتراک گذاشته شد.

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، استفاده از گیاهان دارویی در طی سال‌های گذشته نقش بسیار چشمگیری در درمان و کنترل بیماری سارس در چین داشته است. ارزش بازاری معادل ۶۰ میلیارد دلار برای گیاهان دارویی در سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ گزارش شده است و امیدهای زیادی برای استفاده از این گیاهان در ارتقاء سلامت جوامع وجود دارد.

اهمیت رشته طب مکمل

برای علم پزشکی و کشور، نبود رشته دانشگاهی طب مکمل به عنوان یک خلا بزرگ محسوب میشد. با ورود این رشته به دانشگاه های کشور میتوان وابستگی خود را به داروهای شیمیایی خارجی قطع کرد. وقتی که داروهای شیمیایی در خارج از کشور تهیه میشد، باعث میشد تا ارز از کشور خارج شود، به همین خاطر به اقتصاد کشور ، ضربه ی بزرگی را وارد میکرد ولی در صورت کاشت داروهای گیاهی می توان بیماری های مختلف را درمان کرد. علاوه بر این در بعضی موارد، احتمال عوارض جبران ناپذیر داروهای شیمیایی برای بدن بیمار وجود دارد ولی عوارض داروهای گیاهی به دلیل طبیعی بودن بسیار کمتر است. با تربیت متخصصان طب مکمل در دانشگاه ها و گسترش رشته دانشگاهی طب مکمل میتوان به معرفی آن در سرتاسر دنیا پرداخت. توریست درمانی در اثر معرفی این رشته افزایش پیدا می کند و افراد بسیاری برای درمان بیماری هایشان از سراسر دنیا به ایران سفر میکنند. بنابراین درآمدزایی علاوه بر عدم خروج ارز، از دیگر مزایای این رشته دانشگاهی به شمار می رود. وقتی که توریست ها به ایران سفر کنند، اشتغال زایی بر مزایای این رشته می افزاید.

شرایط ورود به رشته طب مکمل در خارج از ایران

بعضی از افردی که رشته طب مکمل را دوست دارند، قصد دارند به تحصیل در دانشگاه های خارج از کشوری بپردازند که در گیاهان دارویی و طب مکمل از سابقه و تجربه ای طولانی برخوردار است که می توان به دانشگاه های چین و هند اشاره کرد. این دانشگاه ها برای متقاضیان به عنوان گزینه ای مناسب محسوب میشود به همین علت ویزای تحصیلی را درخواست می دهند. پیشینه کشور هند در زمینه گیاهان دارویی، بسیار قویست، به همین علت بهتر است که این دسته از افراد در رشته طب مکمل به ادامه تحصیل بپردازند.

همچنین سابقه ی طب مکمل چین در حوزه طب مکمل بسیار طولانی میباشد ولی از محدودیت های علاقه مندان برای این رشته می توان به یادگیری زبان چینی و دوری مسیر اشاره کرد. دانشجویان رشته طب مکمل خارج از کشور با مشکلات دیگری مواجه هستند که از آن ها می توان به مشکلات مربوط به تامین ارز و مورد قبول شدن مدارکشان در وزارت بهداشت ایران اشاره کرد. این نکته را در نظر بگیرید که در این کشورها، مدت زمان تحصیل و ورود به رشته اموزش طب مکمل ، بین ۵ تا ۷ سال زمان میبرد.

آینده شغلی رشته طب مکمل

با توجه به این که رشته طب مکمل در میان دانشجویان، محبوبیت بسیاری دارد؛ آينده شغلی این رشته بسیار مناسب است. اماکنی که متخصصان فارغ التحصیل رشته طب مکمل مجوزکار در آنرا دارند، مراکز و کلینیک های طب مکمل میباشد و یا اگر ادامه تحصیل دهند، می توانند استاد دانشگاه شوند. همچنین این افراد به منظور کسب درامد بسیار بالا میتوانند شرکت تولید داروهای گیاهی تأسیس کنند.

توضیحات بیشتر در مورد آزمون دوره خبرگی طب مکمل

جهت کسب اطلاعات بیشتر (در ساعات اداری 8 صبح الی 6 عصر) با شماره 09121898004 تماس بگیرید.