دوشنبه 14ام مهر 1404
بیمه چگونه به وجود آمد؟
به طور حتم، اولین دستاوردهای انسان در صنعت بیمه، توسط دریانوردان و بازرگانان دریایی به دست آمده است. یکی از اولین صورت های پیدایش بیمه را می توان به بازرگانان چینی نسبت داد. آنها دریافته بودند که احتمال غرق یا مورد دستبرد واقع شدن همه قایق ها و کشتی هایی که در یک روز در یک بندر تردد می کنند، بسیار کم است. بنابراین برای جلوگیری از خطر نابودی همه سرمایه، بار و کالایشان را در چند کشتی و قایق مختلف بارگیری می کردند.
بازرگانان فنیقی و بابلی، صورت پیشرفته تری از بیمه را آموخته بودند؛ آنها برای تأمین هزینه کالا و کشتی، وام دریافت می کردند. بهره وام دریافتی این بازرگانان بیشتر از حد معمول بود و در صورتی که کشتی بازرگان در دریا دچار توفان یا دستبرد دزدان دریایی واقع می شد، وام دریافتی بازرگان بخشیده می شد و به عبارت دیگر ریسک بروز حوادث غیرمترقبه برای کشتی را وام دهنده تقبل می کرد. اختلاف بهره وام پرداختی به سفرهای دریایی و وام های معمولی در آن دوران را می توان یکی از صورت های اولیه حق بیمه در تمدن های باستان تلقی نمود.
این سازوکار بعدها به یونان و در قرون وسطی به ایتالیا رفت و به روشی مرسوم برای مبادلات دریایی در بندرهای مختلف ایتالیا مانند ونیز، لمباردی و جنوآ مبدل شد. قدیمی ترین گزارش مکتوبی که از قراردادهای بیمه دریایی وجود دارد نیز مربوط به یک کشتی ایتالیایی است که در سال ۱۳۴۷ میلادی در جنوآ به ثبت رسیده است.
ظهور بیمه به شکل امروزی
در ابتدای قرن هفدهم میلادی، بازرگانان و کشتی داران انگلیسی پیمانی را پایه گذاری کردند که میتوان آن را اولین شکل از بیمه امروزی دانست. آنها در کافه ای در لندن به نام لویدز گرد هم آمدند و با یکدیگر قرارداد کردند تا در سود و زیان سفرهای دریایی با یکدیگر سهیم باشند. در حقیقت آنها شرکت بیمه لویدز را پایه گذاری نمودند که امروزه نیز به عنوان یکی از بزرگترین شرکتهای فعال در صنعت بیمه شناخته می شود.
در سال ۱۶۶۶ میلادی پس از آتش سوزی بزرگ لندن، مسئولان و سرمایه داران شهر لندن در کافه لویدز گرد هم جمع شدند تا علت وقوع چنین حادثه ای را ریشه یابی کنند و مانع از تکرار آن در آینده شوند. یکی از راه هایی که مورد تصویب آن ها قرار گرفت، تقسیم کردن خسارت های سنگین بین تعداد زیادی از مردم بود. بدین ترتیب، بیمه آتش سوزی بعد از بیمه حمل و نقل دریایی به عنوان دومین رشته بیمه در جهان مدرن متولد شد.
نخستین رشته بیمه چه بود؟
نخستین رشته بیمه که وارد ایالات متحده آمریکا شد، بیمه آتش سوزی بود. شهرهای کوچک در این کشور خانه هایی از جنس چوب داشتند و تجهیزات اطفای حریق در این شهرها به اندازه کافی وجود نداشت. نخستین شرکت بیمه در آمریکا، یک انجمن تعاونی بود که در سال ۱۷۳۵ میلادی در شهر چارلستون در ایالت فلوریدای جنوبی تأسیس شد. اما این شرکت شش سال بعد، در سال ۱۷۴۱ به دلیل بروز آتش سوزی بزرگ در چارلستون، ورشکسته شد. در سال ۱۷۵۲ نیز شرکت بیمه دیگری با نام P.C.I.H.L.F با اقتباس از شرکت های بیمه اروپایی توسط بنجامین فرانکلین تاسیس شد که این شرکت نیز به دلیل فعالیت شرکت های رقیبی که پس از آن در آمریکا شروع به کار کردند، در سال ۱۷۷۰ به فعالیت خود خاتمه داد.
بیمه در ایران
سابقه فعاليت بيمه در كشور به صورت غير رسمی بيش از يك قرن است. نخستين بار در سال ۱۲۸۹ خورشيدی دو شركت بيمه خارجی به تأسيس نمايندگی در ايران اقدام كردند. اولين قانونی كه در ايران درخصوص شركت هاي بيمه به تصويب رسيد قانون مربوط به ثبت شركت ها مصوب دوم آذر ۱۳۱۰ است كه در ماده ۸ آن شركت های بيمه، اعم از ايرانی و خارجي را تابع نظام نامه ای دانست كه از طرف وزارت عدليه تنظيم می شود.
تاسيس شركت سهامي بيمه ايران در ۱۵ آبان ۱۳۱۴ و تصويب قانون بيمه در هفتم ارديبهشت ۱۳۱۶ را بايد نقطه آغاز تحولات بازار بيمه كشور دانست. با تصويب اين قانون حدود ۱۰ شركت بيمه خارجی، شعب و نمايندگی هاي خود در ايران را ثبت كردند. درسال ۱۳۲۹ نخستين شركت بيمه خصوصی ايرانی به نام ”بيمه شرق“ تأسيس شد.
تاسیس بيمه مركزى
نظارت و بيمه گری توأمان شركت سهامی بيمه ايران در بازار بيمه موجب شد كه سياست گذاران به دنبال تفكيك تصدی از سياست گذاری و نظارت در بازار بيمه باشند و با تأسيس بيمه مركزی تحولات صنعت بيمه شتاب بيشتری گرفت.
قانون تأسيس بيمه مركزى ايران و بيمه گرى در ۳۰ خرداد ۱۳۵۰ در ۷۷ ماده به تصويب رسيد و نحوه فعاليت و عمليات بيمه را در مورد شركت هاى داخلى و خارجى ترسيم نمود. ماده (۱) اين قانون اعلام كرده است كه:
بهمنظور تنظيم و تعميم و هدايت امر بيمه در ايران و حمايت بيمه گذاران و بيمه شدگان و صاحبان حقوق آنها و همچنين به منظور اعمال نظارت بر اين فعاليت، مؤسسهاى به نام بيمه مركزى طبق مقررات اين قانون با اهداف زير تأسيس مىگردد:
در مورد بیمهگذار:
بیمهگذارباید در هنگام عقد قرارداد بیمه، و همچنین در زمان اجرای آن، کلیه اطلاعاتی که در ارزيابی خطر مورد بیمه موثر هستند را در اختیار شرکت بیمهگر بگذارد، خواه بیمهگر این اطلاعات را در فرم پیشنهاد بیمهنامه خواسته باشد و یا نخواسته باشد. درصورتیکه بیمهگذار عمداً از بیان مطلبی که موضوع خطر را تغيير دهد، خودداری کند و يا اظهار خلاف واقع بنمايد، حتی اگر مطلب کتمان شده یا خلاف واقع اظهار شده هیچ تأثیری در وقوع حادثه نداشته باشد، قرارداد بیمه از تاریخ انعقاد، باطل و بلااثر خواهد بود. در اين صورت وجوه پرداختی بيمه گذار به وی مسترد نخواهد شد.
اصل نفع بیمهای
بر اساس این اصل، کسی محق به دریافت خسارت می باشد که ذی نفع مال باشد. به این ترتیب کسی نمی تواند اموال شخص دیگری را بیمه کند و در صورت وقوع حادثه غرامت دریافت نماید. بر اساس این اصل، شخص بیمهگذار باید کسی باشد که در صورت ورود خسارت، از این اتفاق دچار زیان مالی شود. در واقع این اصل زمانی واقع میشود که بیمهگذار از سالم ماندن موردبیمه نفع حاصل کند و در معرض خطر قرارگرفتن بیمهشده، موجب ضرر و زیان برای بیمهگذار باشد. بنابراين بيمه گذار بايد در بقاء موضوع بيمه ذی نفع بوده و علاقمند باشد كه خطر بيمه شده بروز نكند.
شایان ذکر است که نفع بیمهای تنها به مالکان منحصر نیست و اشخاص زیر نیز دارای نفعبیمهپذیر هستند: مالکیت، مالکیت محدود راهن و مرتهن، موجر و مستأجر، مسئولیت قانونی، امین و وصی و قیم، طلبکار، کارفرما و زن و شوهر.
در بيمهنامه بايد موارد زیر به صورت کاملا دقیق و روشن قيد شود:
موارد فسخ بیمهنامه از طرف بیمهگذار (مشتری)
در مواردی نیز فرد بیمهگذار میتواند بیمهنامه را فسخ کند، که شامل موارد زیر می باشد:
فسخ بیمهنامه هنگام انتقال مالكيت
انواع بیمه
انواع بیمه بسیار متعدد و متنوع است اما به سه دسته کلی تقسیم میشوند:
و برخی از انواع بیمه های خاص نیز به تازگی در ایران به وجود آمده است.
بیمه اشخاص شامل:
بیمه اموال شامل:
بیمه مسئولیت
بیمه های مسئولیت دارای انواع مختلفی است که در اینجا به برخی از آنها اشاره میکنیم:
انواع بیمه های خاص شامل:
توضیحات بیشتر در مورد آزمون DBA مدیریت بیمه
جهت کسب اطلاعات بیشتر (در ساعات اداری 8 صبح الی 6 عصر) با شماره 09121898004 تماس بگیرید.
نصب برنامه ابن سینا